Kamerinbreng: ABN Amro

Nieuws

D66 is van mening dat fusies, overnames en splitsingen in het bedrijfsleven een zaak zijn van het bedrijfsleven zelf. De overheid moet niet op de stoel van de ondernemer gaan zitten of de illusie hebben sturing te kunnen geven aan de economie. Sterker nog, in een open economie als de Nederlandse is onze economie juist gebaat bij een betrouwbare, niet-manipulatieve en niet-protectionistische overheid. Juist een sterke verwevenheid met, of beter gezegd in, de wereldeconomie maakt de Nederlandse economie sterker. Ik weiger dan ook om hier allerlei sentimentele uitspraken te doen over private equity, ABN AMRO of aandeelhouderskapitalisme. Ik vind dat we dit op een zakelijke manier moeten bekijken. D66 wil niet terug naar de tijd van de torenhoge beschermingsconstructies en vindt het goed dat aandeelhouders de macht van de old boys networks minder vanzelfsprekend maken.

Dit alles betekent niet dat we niet kritisch kunnen zijn of dat de overheid geen enkele rol zou hebben. De overheid dient een sterke rol als marktmeester te vervullen. Niet op ad hoc basis, maar uitgaande van duidelijke regels en kaderstellend, en waar mogelijk gebruik makend van onafhankelijk toezicht. Het is niet zo dat er op dit gebied nog niets geregeld is, zo blijkt uit de brief van minister Bos. Aan de ene kant kennen we het mededingingstoezicht van de NMa en de Europese Commissie. Aan de andere kant is er het financiële toezicht, grofweg te onderscheiden in prudentieel toezicht door De Nederlandsche Bank, gedragstoezicht door de Autoriteit Financiële Markten en een systeemverantwoordelijkheid voor de minister van Financiën.

Voor mij is de vraag wat we van de ontwikkelingen rond ABN AMRO kunnen leren. Concreter gesteld: welke gaten zitten er het toezicht? Waar ontbreekt het De Nederlandsche Bank, de AFM of de minister aan bevoegdheden? Ik zou graag willen dat de minister nader hier op in gaat. Ik vraag de minister daarbij in het bijzonder in te gaan op de volgende punten:

·          diverse betrokkenen in het hele proces hebben belang bij een stijging van de koers van het aandeel ABN AMRO. Dit geldt zowel voor bestuurders als beleggers. De manier waarop een biedingenstrijd is uitgelokt, doet dan ook de vraag rijzen of de koers bewust is gemanipuleerd en opgeklopt. Voor alle duidelijkheid: het is niet aan de politiek om hier voor politieagent te spelen. Ik wil echter wel weten of de AFM over voldoende middelen beschikt om dit na te gaan.

·          Ik begrijp dat de Hoge Raad komende zomer een definitieve uitspraak over de verkoop van LaSalle doet. Het is een goed gebruik dat de politiek terughoudend is in het geval van zaken die onder de rechter zijn. Maar volgens mij kan ik hier in ieder geval wel zeggen dat de bestuurders van ABN AMRO willens en wetens een voldongen feit hebben willen creëren en dat vervolgens een uiterst chaotische situatie is ontstaan. Het toezicht vooraf heeft hier dus niet goed gewerkt. Kennelijk zit er op dit punt dus een hiaat in de verklaring van geen bezwaar procedure. Ik zou zeggen dat dit gat gedicht moet worden. Verder wil ik van de minister van Financiën weten wat hij vanuit zijn systeemverantwoordelijkheid heeft gedaan om de verkoop van LaSalle te voorkomen. Was de minister überhaupt op de hoogte van de transactie? Wat wist hij, wat heeft hij gedaan en zijn er dingen die hij wel had kunnen doen maar niet heeft gedaan, of dingen die hij wel had willen doen maar niet kon? Het lijkt nu alsof de minister heeft zitten slapen.

Over enkele weken bespreken we het rapport van de commissie-Frijns. Het lijkt me verstandig om voorstellen voor verbetering van het toezicht en het transparanter maken van de markt in dit kader te bespreken. Ik begrijp dan ook dat de minister zich in de brief die wij vandaag bespreken nog enigszins op de vlakte houdt. Als we straks het rapport van de commissie-Frijns bespreken wil ik echter over een paar zaken meer duidelijkheid van de minister, of wellicht kan hij er tijdens dit overleg al wat over zeggen:

·          wil de minister een nieuwe marktmeester voor overnames in het leven roepen, of gaat het om een mogelijk versterkte rol voor de AFM? Hoe moet ik dit verder zien in relatie tot de vele klachten uit het bedrijfsleven over de groeiende omvang van de AFM?

·          een verlaging van de drempel voor de meldingsplicht lijkt een middel om de zeggenschapsverhoudingen transparanter te maken. Voordat we daartoe besluiten moeten we echter wel weten wat we aan het doen zijn en de consequenties overzien. Hoe werkbaar is deze verlaging? Komen we straks niet in een situatie dat er heel veel meldingen moeten worden gedaan zonder dat het echt effectief is? Wat betekent het voor de internationale concurrentieverhoudingen, voor het vestigingsklimaat e.d.? Allemaal vragen waar ik graag een antwoord op krijg.

Ten slotte heb ik nog een vraag:

De minister heeft in een brief aan de Kamer gemeld dat er een stichting in oprichting is die Nederland als vestigingsplaats voor de financiële sector gaat promoten. Ik vind dat het interessant is voor Nederland als zich hier ook private equity en hedge funds vestigen. Dat levert hoogwaardige werkgelegenheid en kennisnetwerken op en integreert Nederland weer een beetje meer in de wereldeconomie. Wat gaat de minister doen om dit te bevorderen?

Deel via: