Kamerinbreng: begroting Jeugd en Gezin

Nieuws

Begrotingsbehandeling Jeugd en Gezin

11 november 2008

Voorzitter. Als sociaalliberaal stel ik de eigen verantwoordelijkheid van mensen boven overheidsbemoeienis. Dat betekent niet dat ik ingrijpen door de overheid per definitie afwijs. Wanneer de opvoeding faalt, gaat het recht van het kind boven dat van de ouders. Inbreken in het leven van mensen, ook in dat van kleine mensen, is zeer ingrijpend. Dat mag de overheid alleen doen als de situatie van het kind verbetert. Daarop zal ik het beleid van de minister toetsen. Zijn de rechten van het kind beter gewaarborgd bij een versnipperd beleid? Ik stel deze vraag omdat het dringen is in de jeugdhulpverlening. De ene nieuwe organisatie wordt op de andere gestapeld met als doel de hulp sneller en transparanter te maken.

Hoe verhoudt deze opeenstapeling van beleid en verantwoordelijkheden zich tot het regeerakkoord? Daarin staat dat maximaal twee bestuurslagen verantwoordelijkheid behoren te dragen. Twee bestuurslagen? Tel maar even met mij mee. In het kader van passend onderwijs komt er straks in elke regio een loket, een voordeur waar ouders, leerkrachten en scholen terechtkunnen wanneer zij denken dat een leerling extra zorg nodig heeft. Dat is de verantwoordelijkheid van het onderwijs. Op lokaal niveau komen er Centra voor Jeugd en Gezin waar ouders en kinderen met problemen terechtkunnen. Dat is de verantwoordelijkheid van de wethouder. Op provinciaal niveau is er het Bureau Jeugdzorg, ook een voordeel. Op lokaal niveau komt er zoiets als de VeiligHuizen voor jongeren met gedragsproblemen. Wie daarover gaat, is nog niet duidelijk. Kennelijk zijn er al convenanten met de gemeenten gesloten. Goedbedoeld wordt het ene loket op het andere gestapeld. Verantwoordelijkheden zijn verschillende belegd, taken lijken elkaar te overlappen. Het is mij een raadsel hoe dit moet bijdragen aan een eenvoudiger stelsel voor jeugdhulpverlening. Hoewel goedbedoeld leidt deze opeenstapeling van loketten en bevoegdheden bovendien tot nog meer bureaucratie.

Uit recente drama's blijkt dat daardoor grote risico's ontstaan. In alle gevallen waren de betrokken kinderen en het gezin bekend bij hulpverleners.

In alle gevallen waren dat er eerder te veel dan te weinig. Deze minister heeft voor dit ministerie gekozen en zelfs gevraagd om het op te zetten. Daarom wil ik de minister vragen om zijn meerwaarde te laten zien. Het kan mij eigenlijk vrij weinig schelen waar hij het mes in zet. Al die bestuurslagen kunnen echter niet zomaar op elkaar worden gestapeld in de hoop dat daarmee hulp wordt verleend.

Voorzitter. Waaruit bestonden de redactionele wijzigingen in de Gezinsnota? Dat was mij niet helemaal duidelijk. Ik kan mij niet voorstellen dat het alleen maar ging over toevoegingen en dergelijke. Misschien ging het wel over meer. Maar alle gekheid op een stokje, wat is het doel van de Gezinsnota? Waar voert de minister nu beleid op? In de nota schrijft hij dat hij alle gezinsvormen erkent, maar rept hij met geen woord over de gezinnen die juist extra hulp kunnen gebruiken. Ouders die in hun eentje kinderen opvoeden, hebben pech. De alleenstaande-ouderkorting wordt meer dan gehalveerd. Deze was €1459 en wordt €644. Dat is overigens een korting op de inkomstenbelasting, zeg ik tegen mevrouw Sterk. Misschien kan zij dit uitzoeken.

Dat volwassen mensen zelf kunnen bepalen of het goed is uit elkaar te gaan, daar gelooft de minister niet in. In tijden van lange wachtlijsten in de jeugdzorg trekt hij 30 mln. subsidie uit om scheidingen tegen te gaan. Krijgen wij naast de nationale Gezinsdag ook een dag voor de bewust kinderlozen of een dag voor alleenstaanden? Die kunnen wij dan allemaal gaan vieren op de vijftiende van welke maand dan ook.

Laat de minister zich liever druk maken over de jeugdzorg. De jeugdzorg heeft te maken met een dubbel probleem: kwantitatief en kwalitatief. Er is sprake van wachtlijsten en een nieuwe betalingssystematiek. Provincies beleggen miljoenen bij Icesave terwijl er wachtlijsten zijn. Hoe is dit mogelijk? Eerder heb ik gevraagd om de Algemene Rekenkamer de effectiviteit van de inzet van gelden te laten toetsen. Ik wil dat weten. Als bij jeugdzorg basale taken blijven liggen, zoals nagaan of een kind na terugplaatsing ook goed gedijt, dan zegt dat heel veel over de jeugdzorg en het toezicht.

Ik hoop niet dat het EKD net zo'n probleem wordt als het EPD, een dossier waar iedereen in mag zitten en waarover iedereen wordt aangeschreven zonder dat de desbetreffende wet door de Kamer is aangenomen.

De minister kan zich dus beter concentreren op de wachtlijsten. Het is natuurlijk zorgelijk dat kinderen zich inlaten met activiteiten waar zij de emotionele gevolgen niet van kunnen overzien, zonder dat ouders daar kennelijk zicht op hebben, maar een discussie starten over de seksualisering van de maatschappij...? Ik geloof dat minister Plasterk daar vorig jaar ook mee kwam.

Voorzitter. Minister Plasterk is in deze discussie voorgegaan. Harde cijfers zijn er echter niet. Ik wil dat de minister zijn standpunt baseert op harde cijfers. Dat hij zijn stelling onderbouwt met cijfers. Hij moet zeggen: op basis van die cijfers zeg ik dat de seksualisering van de maatschappij een feit is. Dat zegt de minister niet en dat wil ik wel horen. Ik wil seksuele voorlichting op alle scholen en niet alleen op de vrijzinnige.

Deel via: