Kamerinbreng: Begroting Sociale Zaken

Nieuws

Voorzitter.

Ik stel vandaag drie onderwerpen aan de orde: 65-plussers die willen werken, OostEuropeanen die willen werken en outsiders die willen werken. De kernvraag waarvoor Nederland staat, is volgens mij hoe wij meer mensen aan het werk krijgen en hoe wij onze economie kunnen versterken. Ik zal een antwoord geven in drie stukken, te beginnen bij de 65-plussers.

De meeste sociaaleconomische stelsels zijn nog steeds ingericht alsof mensen op hun 65ste ziek, zwak en misselijk zijn. Dat was in 1957 misschien zo, maar nu geldt dit niet meer. Eén op de vijf 65-plussers wil langer blijven werken. Deze wens sluit goed aan op andere behoeftes in de maatschappij, zoals het tekort aan arbeidskrachten, dat door de vergrijzing nog zal toenemen. Veel 65-plussers stuiten op juridische problemen. In veel cao's wordt het mensen min of meer verboden om door te werken na hun 65ste. Werkgevers zijn vaak niet bekend met de mogelijkheden om door te werken. Hierdoor maken zij nog geen optimaal gebruik van deze nieuwe groep op de arbeidsmarkt. Ook 65-plussers kennen de huidige mogelijkheden niet goed. Het kabinet heeft de Tweede Kamer in antwoord op vragen van D66 en op aandringen van de vakbonden gezegd het verbod op doorwerken op te heffen voor rijksambtenaren boven de 65 jaar. Per 1 januari 2008 is bovendien een speciale cao voor 65-plussers afgesproken, de doorwerk-cao. Ik vraag de minister om 65-plussers en bedrijven proactief op deze mogelijkheden te wijzen. De overheid moet een campagne starten om deze mogelijkheid onder de aandacht te brengen. Dat kan aangevuld worden door het actief benaderen van 55-plussers.

Ik vraag het kabinet tevens om een overzichtelijke website te lanceren waarop werknemers van boven de 65 jaar en hun werkgevers kunnen opzoeken hoe zij problemen met doorwerken kunnen oplossen. 65-plussers moeten op hun rechten gewezen worden. Wat is daarop het antwoord van minster en staatssecretaris?

Nu de vijfenzestigplussers als zzp'ers. Ik doe de minister een paar concrete suggesties aan de hand en hoor graag zijn reactie. Maak het voor vijfenzestigplussers gemakkelijker om actief te blijven als zzp'er: door een zzp'er in te huren, hebben bedrijven wel de lusten, maar niet de lasten van het in dienst hebben van een vijfenzestigplusser. Geef vijfenzestigplussers recht op zelfstandigenaftrek, geef hun recht op startersaftrek. Ik sluit me aan bij de opmerkingen van de heer Blok over de algemene belemmeringen voor ondernemers, ongeacht de leeftijd. Daarop wil ik wel één aanvulling maken: het urencriterium van 1225 uur moet ook van de baan.

Ik kom bij de Roemenen en Bulgaren. Ik wil deze coalitie feliciteren. Er dreigde iets te gebeuren in Nederland: de economie zou dynamischer worden, de economische groei zou toenemen, het financiële fundament onder ons onderwijs zou worden versterkt. Maar door een kloek optreden van de coalitiepartijen is dit ons bespaard gebleven. Ook hierin toonden de regeringspartijen dat zij het vooral eens zijn over wat níet moet gebeuren: er komt geen Pool, geen Roemeen en geen Bulgaar meer in. Dat is weer een beslissing om toe te voegen aan het rijtje van geen modernisering van de arbeidsmarkt, geen hervorming van het ontslagrecht voor ambtenaren, geen oplossing voor de vergrijzing, geen oplossing voor een vastzittende woningmarkt. Nederland zou volgens de coalitiepartijen niet klaar zijn voor Polen en andere Oost-Europeanen. De VVD stelde bij monde van Henk Kamp dat de Polen onze banen inpikken. Dat deze coalitie corrumpeert onder de angst voor het vreemde en de globalisering is bekend. Maar dat de VVD zich daarbij aansluit, is onverteerbaar; van een liberale partij verwacht ik anders. Dat Rotterdam zich daarbij aansluit, is onverteerbaar: van de grootste havenstad ter wereld mag meer ambitie worden verwacht.

Nederland is niet af. ik wil een Nederland met een economie die zo sterk is, dat iedereen een baan kan vinden -- en daarbij heb ik het niet over subsidiebanen. Ik wil een Nederland met onderwijs dat zo goed is, dat iedereen zich kan ontplooien. Ik wil een Nederland zo ontwikkeld, dat het weer het meest vrije land van de wereld wordt. Oost-Europeanen dragen hieraan bij. In hun drang om het beste uit hun leven te halen, vergroten zij onze welvaart. De investeringen die zo nodig zijn voor ons onderwijs worden mede opgebracht door Poolse schilders, dakdekkers en aannemers.

Er zijn geen Nederlandse cijfers voorhanden en daarom neem ik even mijn toevlucht tot Britse. In Groot-Brittannië hebben Oost-Europeanen voor 20% van de economische groei in 2006 gezorgd. In absolute getallen hebben zij gezorgd voor een toename van het bnp van zes miljard pond. De Polen die naar Groot-Brittannië komen, zijn hoger opgeleid dan de Britten; ze verhogen dus het kennisniveau van de Britse arbeidsmarkt. Onze economie dreigt te vertragen door een tekort aan werknemers en een starre arbeidsmarkt. Een topman van de Rabobank noemde dit afgelopen weekend in de NRC de grootste bedreiging voor de Nederlandse economie. De modernisering van de arbeidsmarkt heeft dit kabinet al uitgesteld. Nu zeggen de coalitiepartijen en de oppositie dus ook nee tegen gemotiveerde, hardwerkende Oost-Europeanen. Ik ben blij dat in ieder geval de minister zijn rug rechthoudt.

Deel via: