Kamerinbreng: Begrotingsbehandeling Binnenlandse Zaken

Nieuws

Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2008 (31200-VII), 28 november 2007

Mevrouw Koşer Kaya (D66):

Voorzitter. De democratie wordt sleets, zo stelde de Nationale Ombudsman onlangs vast. De reactie van de minister was dat het allemaal wel meevalt. D66 maakt zich zorgen over het feit dat vrijwel elke poging tot onderhoud aan onze democratie in de kiem werd en wordt gesmoord. De minister wil een museum voor de democratie oprichten. Dat is wat mijn fractie betreft een uitstekend idee, maar het grapje dat zij ook de democratie in het museum zet, is net iets te waar. Ik mis bij deze bewindslieden de ambitie om op het gebied van democratie echt iets te willen betekenen. Zij willen vooral geen rechtstreeks gekozen bestuurders invoeren, geen vorm van directe democratie introduceren en geen macht inleveren ten behoeve van burgers.

Ik wil ook kijken naar wat ons bindt. Verschillende collega's voor mij gaven al aan dat zij het erg belangrijk vinden dat burgers betrokken worden bij de politiek. De invulling daarvan zie ik vooralsnog niet, maar daarover komen wij de komende tijd vast wel te spreken. De minister geeft aan, te willen werken aan versterking van de representatieve democratie. Het Burgerforum bracht al bijna een jaar geleden zijn advies uit over een hervorming van het kiesstelsel. Nog steeds wachten wij, met hen, op een reactie van het kabinet. Komt die nog? Wat mijn fractie betreft verdient het advies politieke discussie en besluitvorming. Als de staatssecretaris dit nalaat, zal D66 het zelf doen.

Ook de Nationale Conventie heeft inmiddels meer dan een jaar geleden een aantal behartigenswaardige voorstellen gedaan, zoals het herinrichten van de formatieprocedure. Mijn fractie kijkt uit naar de kabinetsreactie, zodat wij hierover eindelijk kunnen debatteren. Een ander interessant idee om de controlerende functie van de Kamer te versterken verdient hernieuwde aandacht: de minderheidsenquête. Ik ben het met de heer Heijnen eens dat je op gemeentelijk niveau zeker aandacht moet geven aan het feit dat raadsleden een functie moeilijk kunnen combineren met het lidmaatschap van de raad en dualisme moet worden gewaarborgd. Maar ook in de Tweede Kamer, werd eerder een desbetreffend voorstel door leden van CDA en PvdA hier met succes verdedigd. Helaas struikelde het voorstel destijds in de Eerste Kamer. De behoefte aan het instrument en de logica erachter, staan voor D66 nog steeds recht overeind. Ik hoop dat dit ook geldt voor de PvdA en het CDA. Is de minister bereid, het initiatief te nemen om deze mogelijkheid te creëren? Welke andere plannen hebben de minister en staatssecretaris zelf in petto?

Wij lijken het ook met elkaar eens te zijn over het belang van actief democratisch burgerschap. Ik ben blij met de erkenning dat democratie meer inhoudt dan een keer in de vier jaar, of soms iets vaker, naar de stambus gaan. Bij democratie gaat het ook om meer dan alleen de vraag of uiteindelijk genomen besluiten draagvlak hebben. Ik hoop overigens dat het ontslagrecht niet zo'n heikel punt wordt dat wij binnenkort weer naar de stembus moeten. Burgers moeten waar mogelijk nauwer worden betrokken bij de ontwikkeling van nieuw beleid en nieuwe plannen. De uitwisseling van argumenten nodigt de deelnemers uit om verder te kijken dan hun eigen belang. Burgers doen daarmee democratische vaardigheden op en worden directer bij de politiek betrokken. De kwaliteit van besluiten neemt daarmee ook toe. Bovendien liet het 21-minutenonderzoek van dit jaar zien dat een duidelijke meerderheid van de mensen deze betrokkenheid ook wenst. Dit kabinet wil luisteren naar de mensen. Welnu, ik zou zeggen: doe er ook wat aan. Het advies van het Burgerforum bewees dat het niet alleen maar gaat om commentaar vanaf de goedkope plaatsen, maar dat mensen ook echt betrokken zijn, zelfs voor langere tijd. De minister wil de participatie in de democratie vergroten, maar ik zie er weinig van terug op de inhoudelijke terreinen van BZK, zoals het verbeteren van de dienstverlening, het verminderen van de fysieke verloedering met een kwart, het terugdringen van ernstige sociale overlast in 2010 en het fungeren als aanjager voor andere ministeries. Het kabinet heeft tot nog toe het signaal afgegeven inspraak aan banden te willen leggen, of slechts te luisteren naar zaken die in het al vastgestelde stramien passen, zoals de honderddagentournee.

Ik wacht nog steeds op een overzicht van al die goede plannen die niet meegenomen zijn. Dialoog suggereert ook een open oor en interactie. Waar blijft het handvest verantwoordelijk burgerschap?

Ten slotte kom ik op de dienstverlening door overheidsinstellingen. Ruimere en flexibelere openingstijden van dienstverleners, waaronder overheidsinstanties, zouden beter passen in de huidige samenleving. Verruiming zou een stimulans voor de Nederlandse economie betekenen en bovendien kunnen bijdragen aan een verhoging van de arbeidsparticipatie. Ik heb daarover ruim een jaar geleden een motie ingediend, die overigens mede was ondertekend door de VVD. Dat verzoek is nog steeds niet uitgewerkt. Wanneer komt dat? Hoe staat het met de ambities om te komen tot een 7 tot 7-overheid in plaats van een 9 tot 5-overheid?

Deel via: