Kamerinbreng: Burgerinitiatief: Stop fout vlees

Nieuws

Voorzitter.

Vandaag schrijven wij geschiedenis, want wij behandelen nu een burgerinitiatief. Mijn collega Van der Ham zou normaal dit debat voeren, ware het niet dat hij bij de klimaatconferentie in Bali is met een aantal andere Kamerleden. Hij had dit debat graag willen voeren, maar ik zal een waardig invaller voor hem zijn.

Vandaag voeren wij hier in Den Haag een debat over fout vlees. Er is een belangrijke overlapping tussen die twee onderwerpen. Door de zeer intensieve veehouderij wordt er veel methaan uitgestoten. Daarnaast levert de teelt van soja en ander diervoer een belangrijke bijdrage aan de kap van regenwouden en is het daarmee een bedreiging voor de biodiversiteit. Het gebruik van fossiele brandstoffen, de kap van belangrijke bossen en de steeds intensievere veehouderij versterken elkaar. D66 maakt zich daarover ernstig zorgen.

Het burgerinitiatief zorgt voor een versterking van onze democratie. Door de hoge barrière die werd opgeworpen, duurde het helaas lang voordat dit burgerinitiatief echt door de Kamer kon worden besproken, maar nu 106.975 mensen deze horde hebben genomen, is het goed dat wij het initiatief hier kunnen bespreken. D66 is ook om inhoudelijke redenen zeer te spreken over het burgerinitiatief. De kern is dat wij in ons landbouwbeleid meer moeten letten op de kwaliteit van de productie. Dit burgerinitiatief pleit ervoor integraal naar de veehouderij te kijken. Er wordt niet geïsoleerd naar dierziekten en dierenwelzijn gekeken, zoals vaak in deze Kamer gebeurt.

Juist ook de samenhang tussen de milieugevolgen en de sociaal-economische effecten van bio-industrie op de wereld worden bekeken. Dit burgerinitiatief vraagt de overheid om hier verantwoordelijkheid voor te nemen. Het burgerinitiatief vraagt ons om verder te kijken dan onze neus lang is. De veehouderij is een lange keten waarvan maar één onderdeel in ons gezichtsveld ligt. Een groot deel ligt daarbuiten, en heeft zijn weerslag op landen buiten de Europese Unie. D66 is zeer te spreken over de internationale invalshoek die de initiatiefnemers kiezen.

Het is belangrijk dat wij bij de discussie de realiteit voor ogen houden. Behalve dat zij veel negatieve effecten hebben, dragen landbouw en veeteelt bij aan de voedselvoorziening. De sector is ook van economisch belang voor Nederland. Er verdienen veel gezinnen soms al generaties lang hun boterham in de veehouderij. Ook erkennen wij dat het dierenwelzijn in Nederland op een aantal punten beter is dan in andere landen. Dat alles is echter voor D66 geen reden om genoegen te nemen met een afgevlakte ambitie rond de bio-industrie. Het mooiste zou zijn als Europa hierin gelijk zou optrekken.

Helaas lopen niet alle landen even hard. Voor D66 is het streven naar een gelijk Europees speelveld nooit reden om zelf niets te doen en alles uit te stellen. Dan gaat iedereen met de armen over elkaar op elkaar zitten wachten, en dat willen wij niet. Juist nu in Europa de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de orde is, moet Nederland de negatieve effecten van de schaalvergroting in de bio-industrie op de kaart zetten. Ook moeten de kansen worden gegrepen die WTO en de Europese wet- en regelgeving wél bieden ten aanzien van de verduurzaming van de sector. Graag zou D66 zien dat die meer in beeld komen.

Als wij niets doen, heeft de veehouderij in Nederland een zeer onzekere toekomst. Productie uit andere landen wordt goedkoper. Nederland kan zich in de toekomst alleen maar onderscheiden door kwalitatief nog beter te produceren.

Met kwaliteit bedoelt D66: duurzaamheid. Wij ondersteunen daarom van harte de oproep van het burgerinitiatief tot beperking van de invoer van niet-duurzaam geproduceerde soja. Alleen soja die voldoet aan duurzaamheidseisen mag wat ons betreft de grens over komen. Ik ben ook heel blij met de toezegging van mijn ChristenUnie-collega Cramer dat hij ons hierin zal steunen. Ik zal daar een motie over indienen.

Het is belangrijk dat er een stevig instrumentarium komt om niet-duurzame soja tegen te houden, en dat er, linksom of rechtsom, geen Europese subsidies terechtkomen bij de niet-duurzame productie van soja. Dit geldt niet alleen voor soja die bedoeld is voor veevoer, maar ook voor soja voor bio-energie. Daarnaast vinden wij het van groot belang dat het voer voor vee zo dicht mogelijk bij huis wordt geproduceerd. Dat voorkomt mestoverschot en verzuring in Nederland, en verschraling van de grond in Zuid-Amerika.

D66 heeft zich al een aantal jaren geleden hard gemaakt om investeringen in dierenwelzijn fiscaal aantrekkelijk te maken. Zoals er nu al een aftrek bestaat voor milieu-investeringen, zou die er ook moeten komen voor dierenwelzijn. D66 heeft daarover dit jaar al een aantal keren van gedachten gewisseld met de minister van Landbouw. Het adagium "de vervuiler betaalt" moet ook gelden voor de vleesconsumenten. Graag ziet D66 dat er een onderzoek komt naar verschillende manieren van beprijzing, zodat maatschappelijke kosten tot uiting komen in de vleesprijs. Het zou goed zijn om alle voor- en nadelen op een rijtje te zetten. Voor in ieder geval D66 is het uitgangspunt dat de vleesprijs een eerlijke reflectie moet zijn van de integrale kosten en de belasting van het milieu.

Op dit moment ligt een D66-initiatiefvoorstel van Van der Ham bij de Raad van State. Dit voorstel beoogt om vleesproducten te labelen afhankelijk van de mate van dierenwelzijn. Hierdoor wordt het voor consumenten mogelijk om bewust te kiezen voor een diervriendelijke productiewijze. Ook wordt het voor niet-biologische boeren aantrekkelijk om meer te investeren in het welzijn van hun vee. D66 sluit met dit initiatief aan bij de integrale benadering van beleid ten aanzien van veehouderijen, zoals ook dit burgerinitiatief doet.

Mijn fractie kijkt uit naar de behandeling van het initiatiefvoorstel waarschijnlijk volgend jaar.

Nogmaals mijn complimenten voor de initiatiefnemers van het burgerinitiatief. D66 heeft veel respect voor de wijze waarop de initiatiefnemers zich hebben ingezet voor de verduurzaming van de veesector. De verantwoordelijkheid die dit voor de Kamer met zich brengt, zal onze partij graag dragen.

Deel via: