Kamerinbreng: Kanttekeningen bij verdeelmodel Wet werk en bijstand

Nieuws

Bijdrage D66-Tweede-Kamerlid Fatma Koser Kaya aan het algemeen overleg d.d. 15-6-2005 met staatssecretaris Van Hoof (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) over het verdeelmodel voor de Wet werk en bijstand (WWB)

Voorzitter,

Het streven van het nieuwe verdeelmodel WWB om een bekostiging van de bijstanduitgaven op grond van objectieve factoren mogelijk te maken is op zich lovenswaardig. Naar aanleiding van dit model heeft de fractie van D66 de nodige vragen uit het veld ontvangen. Onder meer van een groot aantal G27-gemeenten waaronder Almelo, Arnhem, Delft, Dordrecht, Emmen, Enschede, Gouda, Groningen, Heerlen, Hengelo, Leeuwarden, Leiden, Lelystad, Nijmegen, Maastricht en Vlaardingen. Ook heeft de fractie van D66 een contra-expertise rapport, opgesteld door de Universiteit van Twente, ontvangen.

Vragen

Het verdeelmodel werpt na bestudering ook bij D66 de nodige vragen op.
1. De herverdelingseffecten tussen gemeenten zijn zeer groot. Hoe is het mogelijk dat de min in het ergste geval oploopt tot afgerond -32% en de plus tot afgerond 46%?
2. Bij sommige gemeenten is er ook een enorm verschil tussen de percentages onder het kolom historisch en APE+. Bijvoorbeeld bij Enschede is onder het kolommetje historisch aangegeven +1,3 en onder APE + -20. Enorm verschil lijkt me. 
3. Een heldere verklaring voor deze enorme afwijkingen wordt door de staatssecretaris niet gegeven. In ieder geval niet voor een aantal gemeenten. Graag een reactie.
4. Het model gaat uit van gegevens op regionale schaal, de zg. Corop-regios (40 gebieden in Nederland). Met name in de soms hele grote Corop gebieden kunnen tussen gemeenten aanzienlijke verschillen zitten in de sociale en economische situaties. Is hiermee rekening gehouden?
5. Kan de staatssecretaris verklaren waarom er zeer sterke verschillen zijn tussen buurgemeenten? Bijvoorbeeld regio Midden Holland: Alphen aan den Rijn +28% en Gouda -26% .
6. Waarom scoren de grensregios Groningen, Twente, Arnhem en Limburg negatief en andere regios zoals Amsterdam, Utrecht, Den Haag en Eindhoven positief? Omgekeerde voorbeelden zijn bij bijlage 3A ook te vinden.
7. Zijn er met historische factoren zoals de mijnsluiting in Limburg of sluiting van textielbedrijven in Twente rekening gehouden? Dit zou een verklaring zijn voor de positie van deze regios. (Hengelo is een metaalstad geweest, hoogopgeleide mensen, Hengelo heeft er ook geen last van)

Contra-expertise Universiteit Twente

Universiteit Twente heeft onderzocht of die enorme verschillen van een plausibele verklaring kunnen worden voorzien. Volgens dit rapport overtuigt de gebruikte methodiek niet, omdat vooraf geen hypothesen zijn geformuleerd die vervolgens zijn getoetst.

Voorts zou de centrale aanname fundamenteel onjuist zijn, omdat alleen gekeken is naar het gemeentelijk beleid als verklaring van de uitschieters, terwijl ook had moeten worden gekeken naar andere sociaal economische factoren. Tenslotte stelt Universiteit Twente dat duidelijk naar de gewenste conclusie is geredeneerd en het opvallend is dat hetzelfde bureau dat het gekozen verdeelmodel heeft opgesteld ook de plausibiliteit daarvan heeft mogen onderzoeken. Is dit rapport van Universiteit Twente bij de staatssecretaris bekend? Zo ja graag een reactie op deze punten. Zo niet dan zou ik de staatssecretaris willen vragen om daar later schriftelijk op te reageren.

Onverklaarbare verschillen

Prikkels bij de uitvoering van de Wet Werk en Bijstand zijn goed, maar de verdeling moet wel gelijkwaardig en doorzichtig zijn. Er zijn te grote onverklaarbare verschillen tussen gemeenten. Als er geen nadere verklaring is, is er ook geen grond om te besluiten tot deze grote verschillen. Dat zou alleen te verantwoorden zijn als dat is terug te voeren op bestuurlijke onvermogen van de gemeenten. Juist daarover bestaan veel te veel vraagtekens. De staatssecretaris moet aannemelijk maken dat die enorme verschillen toe te rekenen en aan te rekenen zijn aan verschil in beleid tussen gemeenten.

Deel via: