Kamerinbreng: Nota-overleg Hoger Onderwijs

Nieuws

Notaoverleg Strategische Agenda Hoger Onderwijs en Onderzoek

Mevrouw de voorzitter,

Gemiddeld is niet voldoende, schrijft de minister in zijn Strategische Agenda (SA) en D66 is dat met hem eens. In Lissabon hebben we afgesproken dat in 2010 50% van de beroepsbevolking hoger opgeleid zou moeten zijn. Het hoger onderwijs is een belangrijke sleutel voor de samenleving van morgen. En een samenleving die drijft op kennis moet door het hele onderwijs het beste uit mensen halen. Met HBOs en universiteiten als instellingen waarbinnen studenten zich optimaal kunnen ontwikkelen tot beroepsbeoefenaren en academische van hoog niveau.

Deze SA is daar wat D66 betreft zeker een eerste aanzet toe. Maar op een aantal punten heb ik ook wel wat aanmerkingen. Gezien mijn bescheiden spreektijd beperk ik me er tot 4.

Excellentie

Een populair woord als het om hoger onderwijs gaat. Maar ik kan niet helpen dat het lijkt alsof de ambitie die de minister heeft met de excellente student op gespannen voet staat met de ambitie om vooral in de breedte te investeren en de uitval in de bachelorfase met 30% te verminderen. Te meer daar voor het laatste voor 2008 omgerekend slechts 6,5 euro per student wordt uitgetrokken. Is het de minister nu menens met die aanval op de uitval, of zegt hij met het beperkte budget dat ervoor wordt gereserveerd impliciet dat de instellingen het zelf maar moeten oplossen? Graag een reactie.

Bijverdiengrens

Voorzitter, een ander belangrijk punt voor mijn fractie is de bijverdiengrens. Want wat is er rechtvaardig aan dat een student onbeperkt financieel gespekt mag worden door zijn ouders, terwijl hij keihard afgestraft wordt als hij zelf wat economische activiteiten ontplooit? Dat is een totaal verkeerde prikkel.

D66 stelt daarom de bijverdiengrens helemaal af te schaffen En een systeem in te voeren dat wanneer een student meer dan € 15.000,-- per jaar verdient, het bedrag dat dat jaar ontvangen is aan studiefinanciering wordt opgeteld bij het belastbaar inkomen.

Dit heeft een aantal voordelen, boven bijvoorbeeld een gestaffeld systeem, waarbij je meer moet terugbetalen naarmate je meer bijverdient en het gevaar in zich heeft enorme uitvoeringskosten met zich mee te brengen. Het door D66 voorgestelde systeem is een eerlijk systeem, want hoe meer de student bijverdient, hoe meer belasting hij over zijn studiefinanciering betaalt, terwijl de uitvoeringskosten beperkt blijven en de drempel voor ondernemende studenten laag blijft. Graag een reactie van de minister hierop.

Voorzitter, nu we het toch over studiefinanciering hebben, wil ik ook even kort ingaan op de door de minister voorgestelde verlenging van de afbetalingstermijn. Mijn fractie vraagt zich ten eerste af welk probleem deze wijziging oplost, en ten tweede in hoeverre dit voor studenten een verbetering is. Afgestudeerden doen straks 5 keer zo lang over het afbetalen van hun studie dan over de studie zelf en afgestudeerden in lagere inkomensgroepen krijgen hun lening niet meer na 15 jaar kwijtgescholden, maar betalen nog 10 jaar rente op rente. Kan de minister uitleggen waarom hij voor deze wijziging gekozen heeft?

Promovendi

In de SA geeft de minister aan zogenaamde graduate schools te gaan introduceren, zoals we die kennen uit de VS. Hoewel een dergelijk systeem vele voordelen kent, heeft het wat D66 betreft één groot nadeel: het systeem is in de VS gebaseerd op beurzen. Met andere woorden: er is geen werkgever-werknemerrelatie tussen promovendus en universiteit, waardoor de promovendus het recht op bijvoorbeeld pensioenopbouw en een eigen werkplek verliest. Ik wil graag weten van de minister: is hij voornemens met de introductie van de graduate schools ook een systeem van beurzen in te voeren? Wil hij dat volledig doen, of blijft ons huidige AIO/OIO-stelsel er naast bestaan? En als dat laatste het geval is, wat zal dan de verhouding zijn tussen bursalen en AIOs en OIOs? Graag een reactie

Internationalisering

Voorzitter, D66 is een internationaal georiënteerde partij en mijn fractie is dan ook te spreken over de aandacht die in de SA uitgaat naar internationalisering in het hoger onderwijs. Wel merk ik meteen op dat alleen aandacht niet genoeg is.

D66 is uiteraard blij met het mogelijk maken vanaf 2009 van de joint degrees, maar als we zien dat er uiteindelijk slechts 5 mio gereserveerd wordt voor het aantrekken van talentvolle buitenlandse studenten, steekt dat toch een beetje schraal af tegen de mooie woorden in de inleiding van de SA. Ik hoop dan ook dat de minister vandaag alvast een tipje van de sluier kan oplichten over de inhoud van de internationaliseringsagenda die dit voorjaar naar de Kamer zal worden gestuurd. Want de plannen in de SA zijn mij te weinig concreet. Graag een reactie.

Deel via: