Kamerinbreng: Ouderschap verstandelijk gehandicapten: zet in op maatwerk

Nieuws

Algemeen overleg Ouderschap verstandelijk gehandicapten

Door Fatma Koser Kaya, 18 mei 2006

Voorzitter, we spreken vandaag over een ontzettend moeilijk onderwerp. Hoe om te gaan met de ouderschapswens van verstandelijk gehandicapten?

De verstandelijk gehandicapten waar het om gaat zijn veelal licht verstandelijk gehandicapten (LVG-ers). Hoewel deze mensen de ontwikkeling hebben van een kind van acht of een kind van twaalf, hebben ze net als een ieder behoefte aan intimiteit, aan seks en soms ontwikkelen verstandelijk gehandicapten een kinderwens. We zien dan dat verstandelijk gehandicapten die een beroep kunnen doen op hun sociale netwerk vaak goed in staat zijn een kind een goede opvoeding te bieden. Maar het gaat ook vaak mis. In tweederde van de gevallen kan de verstandelijk gehandicapte de opvoeding niet aan, met uithuisplaatsing van het kind als uiterste consequentie.

Voorzitter, D66 is een sociaal-liberale partij die van nature het zelfbeschikkingsrecht van mensen hoger waardeert dan inmenging van de overheid. Maar wat te doen als de opvoeding faalt, of als de verstandelijk gehandicapte ouder niet in staat blijkt of zelfs lijkt om een kind te laten genieten van een onbezorgde jeugd met alle kansen op ontwikkeling en ontplooiing, zodat het kind opgroeit tot een mondige, zelfstandige en verantwoordelijke volwassene? Het dilemma waarvoor we ons geplaatst zien is zeer zwaar: want over wiens zelfbeschikkingsrecht hebben we dan: dat van de ouders, of van het kind? Voor mij staat het belang van het kind voorop. Maar waar houdt dan de verantwoordelijkheid van ouders op, en begint de bevoegdheid, en soms de plicht, van de overheid om in te grijpen?

De staatssecretaris stelt in haar brief van 1 maart 2006 voor een algemeen ontmoedigingsbeleid te gaan voeren. Maar hoe kan je een algemeen ontmoedigingsbeleid voeren als we weten dat niet iedere verstandelijk gehandicapte vergelijkbaar is? Voorzitter, sinds de jaren negentig is de overheid begonnen met de vermaatschappelijking van het beleid ten aanzien van verstandelijk gehandicapten. Het negatieve imago van verstandelijk gehandicapten moest worden omgebogen. De nadruk moest niet liggen op hun beperkingen, maar op hun mogelijkheden.

Deze vermaatschappelijking stuit als het gaat om ouderschap op een grens. En dat is vreemd. In het onderzoek van de UvA en het AMC Samenspel van factoren blijkt immers dat er veel positieve ervaringen zijn met ouderschap van mensen met een verstandelijke handicap. Bovendien benoemt dit onderzoek belangrijke factoren die bijdragen aan verantwoord ouderschap. Als beschermingsfactoren worden genoemd: een goed sociaal netwerk, bereidheid om hulp te accepteren en in staat zijn iets met deze adviezen te doen, het beschikbaar zijn van professionele hulpverlening, de maatschappelijke acceptatie en de financiële onafhankelijkheid. Ouders met een verstandelijke handicap, waarbij deze factoren aanwezig kunnen zijn, kunnen een eigen gezin runnen. Een generiek ontmoedigingsbeleid lijkt D66 daarom niet op zijn plaats.

Veel liever ziet de D66-fractie dat de staatssecretaris zich inzet op het ontwikkelen van een professionele standaard, zodat professionals weten wanneer een zwangerschap bij een verstandelijk gehandicapte moet worden voorkomen. In zon geval zou gedwongen anticonceptie op zijn plaats zijn. Hiervoor moet echter nog een behoorlijke slag gemaakt worden als het gaat om de kennisontwikkeling binnen de beroepsgroep. Ik vraag de staatssecretaris hierop in te zetten in plaats van op een algemeen ontmoedigingsbeleid en op de afbraak van hulpverlening, juist voor mensen met een verstandelijke handicap.

Graag zou ik ook willen weten hoe de landen om ons heen met dit vraagstuk omgaan. Ik verzoek de staatssecretaris ons daar inzicht in te geven?

Voor D66 geldt dus, zet in op maatwerk!

Deel via: