Kamerinbreng: Participatietop is mislukt

Nieuws

Plenair debat over de participatietop op 4 juli 2007

Participatietop is mislukt

Voorzitter. Zonder een structurele toename van de groei van de arbeidsproductiviteit of het arbeidsaanbod is de huidige robuuste economische groei na de voorspelperiode niet lang meer te handhaven. Dit schrijft De Nederlandsche Bank in het kwartaalbericht van juni 2007. Met andere woorden, het gaat nu goed met de economie, maar wij kunnen dit alleen volhouden als wij onze kenniseconomie versterken en het arbeidsaanbod vergroten. Onze economie draait momenteel op volle toeren. Er zijn meer dan 1,1 miljoen vacatures. Volgend jaar ligt de werkloosheid naar verwachting bijna 1,5% onder de geschatte evenwichtswerkloosheid. Volgens het CPB is nog geen sprake van oververhitting van de economie binnen deze voorspelperiode, maar met de huidige spanning op de arbeidsmarkt ligt een loon-prijsspiraal wel op de loer. Als het zo doorgaat, zullen de lonen snel gaan stijgen, zal het aantal vacatures afnemen en zullen mensen met een zwakkere positie op de arbeidsmarkt worden weggesaneerd of buitenspel blijven.

Het is evident wat het kabinet moet doen: zorgen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, vergroten van het arbeidsaanbod en versoepelen van het ontslagrecht, zodat werkgevers niet bang hoeven te zijn om mensen in dienst te nemen. Zo komen ook de outsiders, zoals vrouwen, allochtonen, ouderen en arbeidsgehandicapten aan een baan. Het is zoals Bas Jacobs in de Groene Amsterdammer schreef: "De insiders, hooggeschoolde mannelijke oudere autochtone werknemers, gaan vrijwel zonder arbeidsmarktrisico door het leven. Uitgerekend zij protesteerden tegen ingrepen in de vroegpensioenregelingen en de WAO. De insiders misbruiken al jaren de cao's om hun gevestigde belangen te beschermen. De arbeidsmarktrisico's worden op de outsiders afgewenteld".

Wij hebben een coalitieakkoord, een beleidsprogramma en een Participatietop gehad. De uitkomsten komen op hetzelfde neer: een zak met kleine cadeautjes. Maar de mensen voor wie het bedoeld is, vinden uiteindelijk een kat in de zak. Het kabinet doet namelijk niet wat evident moet gebeuren.

Over de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt kan ik kort zijn.

Het kabinet liet de Lissabon-doelstelling over vermindering van het aantal voortijdig schoolverlaters bij de eerste de beste gelegenheid varen.

Ik kom op de vergroting van het arbeidsaanbod. Het creëren van kunstmatig gesubsidieerde werkgelegenheid werkt in de hand dat de vraag naar arbeid toeneemt. Het arbeidsaanbod van echte reguliere banen neemt daardoor af. De kandidaten worden als het ware in een Melkertbaan gedwongen. De spanning op de arbeidsmarkt loopt dus verder op door het op de Participatietop bereikte akkoord. Van het verleden konden wij leren dat gesubsidieerde banen weinig toekomstperspectief bieden. Daardoor wordt een tweedeling veroorzaakt en daar pas ik voor.

Tot mijn vreugde doet het kabinet wel iets aan de algemene heffingskorting, ofwel de thuiszitbonus die vrouwen aan het aanrecht gekluisterd houdt. Het is echter te weinig. Het IMF adviseert afschaffing van de overdraagbaarheid rigoureuzer aan te pakken. Wat is de reactie van de minister daarop? Ik ben het daarmee eens en overweeg dan ook om in tweede termijn een motie in te dienen.

Ik kom op het ontslagrecht. De sociale partners kwamen er met het advies van de SER voor de middellange termijn niet uit en de Participatietop is mislukt. Er is op dit onderdeel geen akkoord bereikt. Wel zijn er werkgevers die spreken over een ontbindende voorwaarde. Het kabinet kan zich dus niet langer achter de sociale partners verschuilen. Het is naar mijn oordeel tijd voor een wetsvoorstel. Wat schetst mijn verbazing dat het kabinet advies heeft gevraagd aan de Stichting van de Arbeid. Ik meen dat er voldoende adviezen op tafel liggen. Er rest ons niets anders dan weer te wachten op de sociale partners die er eerder herhaaldelijk niet uitkwamen. Ik pleit voor wat meer snelheid. Die outsiders verdienen immers een echte baan. Ik heb er wel waardering voor dat minister Donner zijn nek uitsteekt en dat hij een voorstel heeft geformuleerd. Het is weliswaar niet het beste voorstel, maar het is er een. De opstellingen van de fracties van de PvdA en de ChristenUnie in dit debat zijn essentieel. Ik hoop dat de CDA-fractie daarvoor nu aandacht heeft. Zij liep immers steeds weg. Uit de berichtgeving heb ik opgemaakt dat de fracties van de PvdA en de ChristenUnie niet bepaald staan te juichen. Misschien kon minister Donner zijn adviesaanvraag beter tot die fracties richten.

Het is onmogelijk om alle details van het ontslagrecht tijdens dit spoeddebat de revue te laten passeren. Ik vraag mij wel af waarom de minister het duale ontslagstelsel in stand wil houden. Het lijkt mij beter om de rol van het CWI te schrappen. Voor de werknemer is het immers asociaal om die te handhaven. Ik wil graag een debat voeren met diegenen die daarover een andere mening hebben.

Ik heb twijfels over het wettelijk opleggen van een scholingsverplichting. De rechter neemt dat al mee. Heeft het kabinet ooit gehoord van goed werkgeverschap? Door aan de bestaande wetgeving wettelijke verplichtingen toe te voegen, wordt de ontslagpraktijk gejuridiseerd en gebureaucratiseerd. Het is echter juist de bedoeling om de ontslagprocedure te vereenvoudigen. Wat is de reactie van de minister daarop?

Het kabinet heeft de weg van de minste weerstand gekozen. Hopelijk komt er in de herkansing nog iets terecht van de modernisering van het ontslagrecht. De maatregelen waarover de coalities en de sociale partners overeenstemming hebben bereikt, zijn doekjes voor het bloeden. Op het eerste gezicht lijkt dat heel sociaal, maar de zwakkeren op de arbeidsmarkt zullen als eerste de dupe worden van een participatiestop als gevolg van ineffectief arbeidsmarktbeleid.

De woordvoerder van de GroenLinks-fractie is al ingegaan op de flexwerkers. Ik hoop dat de vragen daarover worden beantwoord. De voorgestelde maatregel zal de flexwerkers absoluut niet helpen. Zij zullen daardoor eerder in de goot belanden.

Deel via: