Kamerinbreng: Vragenuur uitgelekte brief orgaandonatie

Nieuws

woensdag 11 juni 2008

Vragen van het lid Koşer Kaya aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport over de uitgelekte brief inzake orgaandonatie. 10 juni 2008.

Mevrouw Koşer Kaya (D66):

Voorzitter. Wat zijn de feiten omtrent orgaandonatie? In 2007 stierven 152 mensen die op de wachtlijst stonden voor orgaantransplantatie. In dat jaar zijn 50 patiënten van de wachtlijst gehaald, omdat hun toestand te slecht was voor een transplantatie. Mensen moeten gemiddeld vier jaar wachten op een donornier. Een groot deel van dit probleem kan vrij eenvoudig worden opgelost. Van de Nederlanders is namelijk 69% in principe bereid om donor te worden. Deze mensen komen er alleen niet toe om een formulier in te vullen. Ik heb daarom samen met de SP-fractie voorgesteld, mensen te verplichten om een keuze te maken, bijvoorbeeld als zij een nieuw paspoort ophalen. Voor alle duidelijkheid zeg ik erbij dat mensen met bezwaren zonder probleem "nee" kunnen aankruisen.

Gisteravond lekten de plannen van minister Klink over orgaandonatie uit.

Ik ben ronduit teleurgesteld. Het voorstel van de minister is een stap terug. Het gebeurt nu al vaak dat nabestaanden het besluit van een dierbare tot donatie na het overlijden terugdraaien. Het kabinet institutionaliseert deze gang van zaken door een extra optie toe te voegen die de nabestaande een definitieve stem geeft. Verder moet er extra voorlichting komen. Volgens de minister is het voorstel van mij en de SP in strijd met het principiële uitgangspunt van dit kabinet. Nu breekt mijn klomp. Is het kabinet ertegen dat mensen een keuze moeten maken, terwijl er zulke grote belangen op het spel staan? Past het niet in het mensbeeld van dit kabinet dat mensen een keuze maken in een belangrijk maatschappelijk vraagstuk? Moeten die keuzen van hogerhand voor hen worden gemaakt?

Ik heb enkele vragen. Wat zijn de principiële bezwaren nu precies? Worden die principiële bezwaren door alle coalitiepartijen gedeeld? Hoe oordeelt de minister over het feit dat zo'n gevoelig thema, een ethische kwestie over leven en dood, het publieke debat in wordt geslingerd?

Minister Klink:

Voorzitter. Ik betreur het dat het stuk is gelekt. Dat had niet gemogen. Zeker rondom dit onderwerp vind ik het ongepast dat dit soort zaken op straat ligt, nog voordat de ministerraad aan definitieve besluitvorming is toegekomen.

De gegevens die mevrouw Koşer Kaya naar boven haalt, zijn relevant en pijnlijk, pijnlijk omdat hier een grote maatschappelijke en acute problematiek achter schuilgaat die de directe levens van veel mensen raakt. De vragen zijn buitengewoon relevant en ter zake doende. Ik kom daar graag op terug op het moment dat het kabinet zijn standpunt heeft bepaald, maar dat is nog niet gebeurd. Aanstaande vrijdag zullen wij erover in de ministerraad spreken en pas nadat wij dat hebben gedaan en erover hebben besloten, kan ik op de vragen ingaan. Op dit moment is de kwestie simpelweg nog voorwerp van overleg. De uitkomst kan en wil ik nog niet voorspellen. Met andere woorden, ik moet wegblijven van deze inhoudelijke vragen, niet omdat ik er niet graag met de Kamer over in debat ga, maar omdat ik word geacht het kabinetsbesluit en onze inzet op dat punt te verdedigen, maar die is inzet is op dit moment niet volledig.

Mevrouw Koşer Kaya (D66):

Voorzitter. Ik vind dat de minister wegloopt van mijn principiële vraag naar zijn oordeel over het feit dat dit soort belangrijke kwesties zo de media in wordt geslingerd. Het gaat om medisch-ethische kwesties over leven en dood. Ik vind dat de minister daar te simpel aan voorbijgaat. Hij zou eigenlijk ook antwoord moeten geven op de kwestie dat het ene probleem op zijn ministerie nog niet is opgelost, terwijl het volgende zich al weer aandient.

Ik hoop dat de PvdA woord houdt en voorstander blijft van het systeem dat ook in het PvdA-programma is opgenomen, namelijk dat iedereen die een paspoort ophaalt moet kiezen of men al of niet donor wil zijn.