Opinie: Ach het is zo fijn, een Nederlander van Turkse afkomst te zijn

Nieuws

vrijdag 15 december 2006

Ach het is zo fijn, een Nederlander van Turkse afkomst te zijn. Mensen vinden je exotisch; in je vaste vakantieland ken je de weg al, en door welke wijk in Amsterdam, Rotterdam of Deventer je ook loopt: je kunt iedereen verstaan. Dat kunnen Marco Pastors en Hilbrand Nawijn me niet nazeggen! Wedden dat de taxichauffeur in Alanya ze nog een beetje éxtra afzet ook, als hij ze naar hun all-inclusive vakantieresort aan zee rijdt?

Nee, het is echt heel leuk. Elke dag weer complimentjes, omdat je zo goed Nederlands spreekt. Dat je zo modern bent, zo zonder hoofddoekje. Turkse vrouwen kleden zich trouwens ook véél beter dan Hollandse. Veel feestdagen ook, zo met twee culturen tegelijk. En ja, leuk hé meneer, Sinterklaas komt inderdaad uit Turkije! Wat goed dat u dat is opgevallen. Niet dat er toen al veel Turken in Izmir woonden trouwens, maar ach. Een kniesoor die let op dat soort historische details, nietwaar.

Alhoewel...

Soms wordt, om onnaspeurbare redenen, de geschiedenis ineens weer heel actueel. Er schijnt dezer dagen een woord te zijn dat ik vaak en zo schuldbewust mogelijk dien uit te spreken: genocide. Ik ben namelijk van Turkse afkomst, moet u weten. En "wij" schijnen ons er schuldig aan te hebben gemaakt.

Het Ottomaanse rijk was groot en uitgestrekt, en omvatte veel verschillende volken, culturen en religies. Hoewel de Turken de dominante etnische groep vormden, waren ze niet het enige volk. En in de nadagen van het Sultanaat, toen de centrale macht in Istanbul zijn bindende kracht had verloren, braken er burgeroorlogen uit. Volken scheidden zich af. Van Roemenië tot Libanon, van Griekenland tot Syrië: het rijk werd steeds kleiner. En er werd gemoord. Heel veel gemoord. Over en weer, overigens.

Zijn er vele honderdduizenden Armeniërs afgeslacht in die dagen? Zeker. Daarover kan geen twijfel bestaan. Het is nodig dat, ook in Turkije zelf, een volwassen en wetenschappelijk debat op gang komt over wat er precies gebeurd is tijdens de val van het Ottomaanse Rijk, wie daarvoor verantwoordelijkheid heeft te dragen, en hoe die gebeurtenissen moeten worden gekwalificeerd. Het is onbestaanbaar dat Turkse intellectuelen die het wagen tot zon debat op te roepen, voor de Turkse rechter worden gesleept.

Maar het punt is: is dat waar het nu om gaat, hier in Nederland? Waarom worden Nederlandse kandidaat-politici van Turkse komaf plotseling aan de schandpaal genageld en gedwongen om zich te bekennen tot het genocide-standpunt, op straffe van verwijdering van de kieslijst? Waarom wordt Nederlandse kandidaten die niet toevallig een andere haarkleur niet gevraagd wat zij vinden van de na-oorlogse gebeurtenissen in Indonesië, bijvoorbeeld? Zijn de verhoudingen met tussen Nederland en Indonesië soms minder actueel en belangrijk?

Trouwens, als je dan tóch het debat over 1915 wilt aangaan: waarom wordt niet-Turkse kandidaten niet dezelfde vraag gesteld? Doet het er soms toe wat je afkomst is als het gaat om een beoordeling van historische gebeurtenissen? Wat nu als een autochtone Nederlandse politicus de Armeense genocide zou ontkennen? Wordt hij dan óók van de kieslijst geschrapt?

Meten met twee maten, de vrijheid van meningsuiting selectief toepassen: het zijn zaken waardoor ik spontaan mijn fez op wil zetten en onder het luid slaken van Turkse oorlogskreten een stevig kromzwaard wil trekken. Om ten strijde te trekken tegen hypocrisie en ongelijke behandeling. Daar ben ik namelijk een vrije, vrijzinnige, zelfstandig denkende sociaal-liberaal voor.

En gelukkig denkt mijn partij D66 er net zo over.